januari 26 | 6 minuten | Delen op LinkedIn
Samenwerkingskracht Mantelzorgers: inzichten voor mantelzorgers en hun werkgever
Hoe zorgen we ervoor dat werkende mantelzorgers beter in balans blijven? Die vraag stond centraal in het ontwerpend onderzoek Samenwerkingskracht Mantelzorgers, uitgevoerd door Saxion Hogeschool, Universiteit Twente en Twentse Koers binnen de Regio Deal Twente. Het doel: een duurzame combinatie van werk, zorg en welzijn.
Aandacht voor Mantelzorg
Mantelzorg is waardevol, maar het combineren met werk brengt uitdagingen met zich mee. Uit het onderzoek blijkt onder andere dat 51% van de werkende mantelzorgers hoge druk ervaart en 32% matige druk. Daarnaast blijkt: hoe meer uren zorg, hoe hoger de ervaren druk.
De druk die mantelzorgers ervaren heeft gevolgen voor de arbeidsparticipatie en duurzame inzetbaarheid. Tegelijkertijd blijft mantelzorg vaak onzichtbaar op de werkvloer: werkgevers geven in het onderzoek aan dat ze niet altijd weten wie mantelzorg verleent en werknemers identificeren zichzelf niet altijd als mantelzorger, waardoor ondersteuning vaak te laat komt.
Van data naar dialoog en ontwerp
Het onderzoek bestond uit meerdere onderdelen die elkaar versterken. We startten met een scoping review, waarin we onder andere keken naar verschillende typen mantelzorgers, typen cliënten, typen werk en werkgevers en best practices.
Tegelijkertijd verzamelden we op verschillende manieren data: kwantitatieve data (in de vorm van een vragenlijst) om inzicht te krijgen in de omvang en kenmerken van werkende mantelzorgers in Twente, en kwalitatieve data (in de vorm van diepte-interviews) om persoonlijke ervaringen en bevorderende en belemmerende factoren zichtbaar te maken.
Door middel van straatonderzoek, focusgroepen en co-creatie werkten we, samen met mantelzorgers en werknemers, aan oplossingen die aansluiten bij de praktijk.

Figuur 1: Schematische weergave van de onderzoeksonderdelen
Belangrijkste inzichten
- Mantelzorgers hebben geen behoefte aan meer onderlinge samenwerking, maar wél aan betere ondersteuning vanuit werkgevers.
- Er is behoefte aan verschillende vormen van steun: cognitieve steun, waardering, praktische en emotionele steun.
- Bewustzijn van de huidige situatie, mogelijkheden voor steun en rollen en verantwoordelijkheden is essentieel.
- Maatwerk is daarnaast cruciaal: elke situatie en elke mantelzorger is anders dus standaardoplossingen werken niet.
- Flexibiliteit en tijdig gesprek zijn randvoorwaarden om een goede balans tussen betaald werk en mantelzorgtaken te stimuleren.
- Werkgevers spelen een sleutelrol: door vroegtijdige communicatie en passende regelingen kunnen zij piekbelasting verlagen.
Praktische oplossingen: Mantelzorg Maatwerkbox
Op basis van het onderzoek is de Mantelzorg Maatwerkbox ontwikkeld. Deze toolkit is een start om organisaties te ondersteunen om mantelzorgvriendelijk beleid vorm te geven. De box bevat:
- Advies over bewustwording, maatwerk en dialoog.
- Het Mantelzorg Maatwerkmodel met inzicht in behoeften, belemmeringen en tips per stakeholder.
- Voorbeelden van bestaande tools en initiatieven.
De kern? Mantelzorgondersteuning vraagt om maatwerk, bewustzijn en een veilige omgeving voor het gesprek. Een interne contactpersoon of regionaal aanspreekpunt kan hierbij het verschil maken.
Meer weten?
Bekijk de Mantelzorg Maatwerkbox.
“Samen bouwen we aan een duurzame balans voor de mantelzorger van vandaag én morgen.”